Przesądy o roślinach zebrane w Zielnik

20-07-2016

Publikacja "Zielnik Czarodziejski to jest zbiór przesądów o roślinach" powstała po żmudnym studiowaniu przez profesora Józefa Rostafińskiego dzieł dawnych pisarzy, które zawierały wiele przesądów powiązanych z ziołami i różnymi roślinami. Autor usystematyzował i zebrał w całość zgromadzoną wiedzę, jednocześnie streszczając informacje do najważniejszych.
W części pierwszej swojej pracy pt. "Materyały zestawione w alfabetycznym porządku polskich nazw roślin" przedstawił wszystkie przesądy odnoszące się do jednej rośliny, w części drugiej pt. "O sposobach używania środków roślinnych czarodziejskich" ukazał ich oddziaływanie na świat ludzki. Część trzecią pt. "O skutkach działania środków roślinnych czarodziejskich" autor poświęcił na opisy oddziaływania roślin na cały świat fizyczny zjawisk przyrody, zwierząt i człowieka oraz ich wpływie na sferę duchową spraw ludzkich.

O autorze "Zielnika Czarodziejskiego.." pisze Stanisław Dłużewski:
"Wybitny uczony, bliski wielu pokoleniom Polaków, znany zwłaszcza ze swych nieocenionych przewodników do oznaczania roślin, nie był lekarzem, ale trudno sobie wyobrazić bez niego polską fitoterapię.
Józef Rostafiński (*1850 ?1928) był jednym z najwybitniejszych botaników przełomu XIX i XX w., nie tylko w Polsce. Interesował się także historią nauk przyrodniczych. Był od roku 1878 profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i kierownikiem Ogrodu Botanicznego w Krakowie. Już w roku 1886 ukazał się w Krakowie, nakładem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, podręcznik Botanika szkolna dla klas wyższych. Zawierał ponad 550 rycin i opisów roślin, zapowiadał późniejsze przewodniki do oznaczania roślin, z których korzystamy do dziś, zwłaszcza z Przewodnika do oznaczania roślin (1901), wydawanego po wojnie z udziałem prof. Olgi Seidl, wybitnej przedstawicielki polskiej botaniki i farmakognozji z Akademii Medycznej w Krakowie. W roku 1900 ukazał się Słownik polskich imion, rodzajów oraz wyższych skupień roślin, zawierający materyał sumiennie i krytycznie opracowany. Nie jest to rzecz błaha, skoro żaden z dotychczasowych słowników nie był wolny od błędów ? pisał profesor. Słownik Rostafińskiego, poprawiany i doskonalony przez długie lata, stanowi zbiór polskiego nazewnictwa przyrodniczego, obowiązującego do dziś. Jako dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (najstarszego z obecnie istniejących ogrodów botanicznychj w Polsce), pod koniec XIX w. Józef Rostafiński stworzył tam pierwszą w Krakowie pracownię botaniczną, która była zalążkiem najsławniejszego w Polsce ośrodka badań botanicznych. Pracowali tu najwybitniejsi polscy botanicy ? od Antoniego Rehmana i Edmunda Malinowskiego, po Władysława Szafera i obecnego dyrektora Ogrodu, prof. dr. hab. Bogdana Zemanka.
Jako historyk nauk przyrodniczych profesor odnalazł i opracował Antiboloneum, czyli słownik lekarski Jana Stanko ? polskiego lekarza i przyrodnika schyłku średniowiecza (*1430 ?1493), profesora Akademii Krakowskiej".
Znaną postacią był też syn profesora - Wojciech Rostafiński. Od lat 60-tych ubiegłego wieku był członkiem NASA Speaker?s Bureau i był wtedy jedynym polskim uczonym na Zachodzie związanym z popularyzacją nauk ścisłych, podboju kosmosu i historii nauki.